W świecie zdominowanym przez szkło, beton i stal, drewniane świątynie i zabudowania mają w sobie coś niezwykle kojącego. Pachną historią, skrzypią pod stopami i przypominają o czasach, gdy budowano z tego, co dawała natura. Szlak Architektury Drewnianej Województwa Śląskiego to jedna z najbardziej klimatycznych propozycji na weekendową podróż – zarówno dla miłośników historii, jak i spokojnych, krajobrazowych wycieczek.

To nie jeden obiekt, ale cała sieć wyjątkowych miejsc rozsianych po regionie od Krainy 7 Rzek przez Jurę Krakowsko-Częstochowską, Metropolię GZM aż po Krainę Górnej Odry, Śląsk Cieszyński i Beskidy.

MAPA I LISTA OBIEKTÓW
NA SZLAKU ARCHITEKTURY DREWNIANEJ WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

Kiedy powstał Szlak Architektury Drewnianej Województwa Śląskiego?

Szlak Architektury Drewnianej Województwa Śląskiego został utworzony w 2003 roku jako element ogólnopolskiej inicjatywy porządkowania i promowania najcenniejszych zabytków drewnianych w południowej Polsce. Jego powstanie było odpowiedzią na potrzebę lepszej ochrony rozproszonych obiektów oraz udostępnienia ich turystom w czytelnej, atrakcyjnej formie.

Od początku szlak miał charakter tematyczny i sieciowy – nie jest jedną trasą, lecz zbiorem obiektów połączonych wspólną ideą i oznakowaniem. Obecnie obejmuje 97 zabytków, w tym kościoły, skanseny, kaplice, dzwonnice, karczmy, chałupy i obiekty gospodarcze.

Jaki jest cel szlaku?

Głównym celem utworzenia szlaku jest ochrona, zachowanie i promocja drewnianego dziedzictwa kulturowego regionu, które przez wieki było podstawowym elementem śląskiego krajobrazu.

Cele szczegółowe obejmują:

• zwiększenie świadomości mieszkańców i turystów na temat wartości architektury drewnianej,
• zachęcenie do zwiedzania mniej znanych miejsc poza głównymi centrami turystycznymi,
• wspieranie zrównoważonej turystyki kulturowej i weekendowej,
• stworzenie gotowego produktu turystycznego, który można elastycznie dopasować do własnych planów – samochodem, rowerem lub pieszo.

Szlak pełni również ważną rolę edukacyjną – pokazuje różnorodność stylów, technik budowlanych i funkcji, jakie pełniły obiekty drewniane: od sakralnych po całkowicie użytkowe.

Szlak, który można odkrywać na własnych zasadach

Podział na pętle sprawia, że Szlak Architektury Drewnianej Województwa Śląskiego nie narzuca jednego sposobu zwiedzania. Można wybrać:

• jedną pętlę na weekend,
• kilka obiektów „po drodze”,
• albo stopniowo poznawać cały region – kawałek po kawałku.

Szlak Architektury Drewnianej składa się z 5 pętli:

• PĘTLA CZĘSTOCHOWSKA – 180km
  Częstochowa - Olsztyn - Zrębice - Janów - Złoty Potok - Żarki - Koziegłowy - Cynków - Woźniki - Sośnica - Koszęcin - Boronów - Bór Zapilski - Truskolasy - Kłobuck - Mokra - Miedźno – Częstochowa
• PĘTLA GLIWICKA – 159km
  Gliwice - Ostropa - Sośnicowice - Sierakowice - Rachowice - Rudziniec - Poniszowice - Paczyna - Zacharzowice - Łubie - Księży Las - Szałsza - Gliwice - Zabrze - Ruda Śląska - Halemba - Paniowy - Borowa Wieś - Bojków - Żernica - Smolnica - Gliwice-Ostropa - Gliwice (159 km).
• PĘTLA RYBNICKA – 126km
  Rybnik - Rybnik-Wielopole - Ochojec – Wilcza - Czerwionka-Leszczyny - Bełk - Palowice - Żory - Szeroka - Jastrzębie Zdrój - Gołkowice - Łaziska - Gorzyce - Wodzisław Śląski - Radlin - Jankowice Rybnickie - Chwałowice - Rybnik-Ligocka Kuźnia - Rybnik
• PĘTLA PSZCZYŃSKA – 133km
  Pszczyna - Ćwiklice - Grzawa - Miedźna - Góra - Jawiszowice - Wilamowice - Stara Wieś - Bestwina - Bielsko-Biała - Jasienica - Bielowicko - Skoczów - Ogrodzona - Zamarski - Kończyce Wielkie - Kaczyce - Zebrzydowice - Pielgrzymowice - Strumień - Wisła Mała - Łąka - Pszczyna
• PĘTLA BESKIDZKA – 113km
  Bielsko-Biała - Jasienica - Bielowicko - Skoczów - Ustroń-Nierodzim - Wisła - Istebna - Koniaków - Laliki-Pochodzita - Milówka - Żabnica - Cięcina - Żywiec - Łodygowice - Mikuszowice Krakowskie - Bielsko-Biała

Dlaczego warto ruszyć na Szlak Architektury Drewnianej?

• to podróż w czasie – każdy obiekt to historia lokalnej społeczności – fundatorów, cieśli, parafian
• to gotowy pomysł na slow travel – nie trzeba się spieszyć. Wiele obiektów znajduje się w spokojnych, zielonych miejscach, idealnych na weekendowy wypad
• to świetna trasa samochodowa lub rowerowa – obiekty są rozproszone, więc można zaplanować własną pętlę – np. jurajską, beskidzką czy „miejską” w obrębie aglomeracji
• to unikat na skalę Europy – drewniana architektura sakralna południowej Polski jest zjawiskiem wyjątkowym – zarówno pod względem techniki budowy, jak i zachowania oryginalnych detali

Szlak Architektury Drewnianej Województwa Śląskiego pokazuje, że trwałość nie zawsze oznacza kamień czy beton. Odpowiednio zabezpieczone drewno potrafi przetrwać setki lat – wraz z historią, którą w sobie nosi. To propozycja dla tych, którzy chcą zobaczyć Śląskie z innej strony – spokojniejszej, bardziej tradycyjnej i pełnej detali, które łatwo przeoczyć w codziennym pośpiechu.